اگر تازه وارد بازارهای مالی شده باشید، احتمالاً خیلی زود با واژهای به نام پیپ در فارکس (Pip) روبهرو میشوید. در واقع در بازار فارکس تقریباً تمام محاسبات سود و ضرر با همین واحدی یعنی پیپ انجام میشود.
به زبان ساده، پیپ در فارکس کوچکترین واحد اندازهگیری تغییر قیمت در بازار فارکس است و معاملهگران از آن برای سنجیدن میزان حرکت قیمت استفاده میکنند. اگر هنوز با ساختار این بازار آشنا نیستید، پیشنهاد میکنیم ابتدا مقاله
بازار فارکس چیست را در مطالعه کنید تا درک بهتری از نحوه کار این بازار داشته باشید.
پیپ در فارکس چیست؟

در بازار فارکس قیمتها دائماً در حال تغییر هستند. اما این تغییرات معمولاً بسیار کوچکاند. برای اینکه معاملهگران بتوانند این تغییرات را راحتتر اندازهگیری کنند، از واحدی به نام پیپ استفاده میکنند.
کلمه Pip مخفف عبارت Percentage in Point است، در بیشتر جفت ارزهای اصلی، هر پیپ برابر با 0.0001 است.
فرض کنید قیمت جفت ارز EUR/USD برابر باشد با 1.1150 اگر قیمت به این مقدار برسد 1.1151 در این حالت قیمت یک پیپ افزایش پیدا کرده است، اگر قیمت از 1.1150 به 1.1160 برسد حرکت قیمت 10 پیپ به همین دلیل معاملهگران معمولاً نمیگویند قیمت چند واحد تغییر کرده، بلکه میگویند بازار چند پیپ حرکت کرده است.
اگر هنوز با ساختار جفت ارزها آشنا نیستید پیشنهاد میکنیم مقاله
انواع جفت ارزها را نیز مطالعه کنید.
پیپت (Pipette) چیست؟
در پلتفرمهای معاملاتی مدرن مانند MetaTrader5 ، TradingView و Traia قیمتها با دقت بیشتری نمایش داده میشوند.
به همین دلیل یک رقم اعشار بیشتر نیز وجود دارد که به آن پیپت گفته میشود، هر 10 پیپت = 1 پیپ
مثلا 1.11501 ⬅ 11502 این تغییر برابر با یک پیپت است، وجود پیپت باعث میشود معاملهگران بتوانند حرکتهای بسیار کوچک قیمت را نیز دقیقتر مشاهده کنند.
پیپ در جفت ارزهای یورو و دلار
در بیشتر جفت ارزهای رایج بازار فارکس مانند جفتهایی که شامل یورو (EUR) یا دلار آمریکا (USD) هستند، با ساختار پیپ استاندارد است. در این جفت ارزها، پیپ برابر با رقم چهارم اعشار قیمت محسوب میشود.
به بیان سادهتر (1) پیپ = 0.0001 یعنی اگر قیمت جفت ارز چهار رقم اعشار داشته باشد، تغییر در رقم چهارم نشاندهنده یک پیپ حرکت در بازار است.
مثلا (EUR/USD) فرض کنید قیمت جفت ارز EUR/USD به صورت زیر باشد:
1.1150 ⬅ 1.1151 در این حالت قیمت ۱ پیپ افزایش پیدا کرده است، اگر قیمت از 1.1150 ⬅ 1.1160 برسد، بازار ۱۰ پیپ حرکت کرده است، این ساختار در اکثر جفت ارزهای معروف بازار مانند موارد زیر یکسان است:
EUR/USD
GBP/USD
AUD/USD
NZD/USD
یورو در برابر دلار 1.1150 ⬅ 1.1190 برسد معاملهگران معمولاً هنگام تحلیل بازار میگویند، «یورو دلار امروز ۴۰ پیپ حرکت داشته است.»
ارزش دلاری هر پیپ در فارکس چقدر است؟
یکی از مهمترین موضوعاتی که هر معاملهگر باید بداند، ارزش مالی هر پیپ در فارکس است.
ارزش پیپ در فارکس به حجم معامله (Lot) بستگی دارد.
جدول ارزش هر پیپ در فارکس
| ارزش هر پیپ به (دلار) | اندازه قرارداد(پوزیشن باز شده) | نوع لات (حجم معامله) |
| 10 دلار ارزش هر پیپ در صورت حرکت | 100.000 هزار واحد مثلا EURUSD | Standard Lot (1.0) |
| 1 دلار | 10.000 هزار واحد | Mini Lot (0.10) |
| 0.10 سنت | 1.000 هزار واحد | Micro Lot (0.01) |
اگر روی EUR/USD یک لات معامله باز کنم، در عمل دارم معادل 100,000 واحد از ارز پایه معامله میکنم.
محاسبه سود با پیپ در فارکس
فرض کنید در شاخص دلار شما 1 لات معامله باز کردهاید، ارزش هر پیپ 1 دلار است اگر بازار 50 پیپ به نفع شما حرکت کند، سود شما 50 × 1 = 50 دلار است.
برعکس اگر بازار 50 پیپ بر خلاف معامله شما حرکت کند، 50 دلار ضرر خواهید کرد، به همین دلیل درک پیپ برای مدیریت ریسک بسیار مهم است.
پیپ در طلا چگونه محاسبه میشود؟

اول از همه: چرا پیپ طلا با جفتارزها فرق دارد؟
در جفتارزها (مثل EUR/USD)، رقم چهارم اعشار میشود 1 پیپ 1.0850 ⬅ 1.0851 = یک پیپ
اما طلا اصلاً اینطور محاسبه نمیشود، قیمت طلا دو رقمی یا یکرقمی تغییر میکند.
برای همین، بروکرها برای طلا از فرمول زیر استفاده میکنند.
در طلا، 1 پیپ = رقم دوم بعد از اعشار = عدد 0.01
چرا افزایش ۱ دلاری طلا = 100 پیپ است؟
در بازار طلا، به هر «۰.۰۱ دلار» تغییر قیمت، میگوییم «۱ پیپ».
حالا در ۱ دلار، چند تا «۰.۰۱» داریم؟ دقیقاً ۱۰۰ تا.
پس ۱ دلار یعنی ۱۰۰ تا «۱ پیپ» که میشود ۱۰۰ پیپ.
دقیقاً مثل این است که بگویی ۱۰۰ سکه یک سنتی دارم که روی هم میشود ۱ دلار. اینجا هم ۱۰۰ پیپِ ۰.۰۱ دلاری داری که روی هم میشود ۱ دلار.
جدول پیپ در جفت ارزها
| اعشار | مقدار پیپ (Pip) | نوع دارایی |
| رقم پنجم اعشار، «پیپت» است (۱/۱۰ پیپ) | 0.0001 | جفت ارزهای اصلی EURUSD |
| رقم سوم اعشار، «پیپت» است (۱/۱۰ پیپ) | 0.01 | جفت ارزهای ین ژاپن USDJPY |
| هر ۱ دلار حرکت قیمت، برابر با ۱۰۰ پیپ است | ۰.۰۱ | طلا XAUUSD |
| پیپ استاندارد ندارد؛ بر اساس تغییر قیمت دلار محاسبه میشود | متغیر | بیتکوین و کریپتو کارنسی ها |
1. جفتارزهای اصلی (مانند EUR/USD)
ساختار استاندارد: در اکثر جفتارزها، پیپ معادل رقم چهارم اعشار (0.0001 / 0.0001) است.
امروزه اکثر بروکرها قیمت را با ۵ رقم اعشار نمایش میدهند. رقم پنجم همان پیپت یا مایکرو-پیپ است.
اگر قیمت از 1.08500 به 1.08510 برسد، دقیقاً ۱ پیپ جابجا شده است.
۲. جفتارزهای مبتنی بر ین ژاپن (مانند USD/JPY)
در جفتارزهای یندار، پیپ معادل رقم دوم اعشار (0.01) است.
در پلتفرمها معمولاً ۳ رقم اعشار دیده میشود که رقم سوم همان پیپت است.
تغییر قیمت از 150.200 به 150.210 به معنای جابجایی ۱ پیپ است.
۳. طلا (XAU/USD)
در انس جهانی طلا، استاندارد معاملاتی و محاسبات مدیریت سرمایه، هر پیپ را معادل ۰.۰۱ دلار (رقم دوم اعشار) در نظر میگیرد.
تغییر قیمت از ۲۳۵۰.۰۰ به ۲۳۵۰.۰۱ معادل ۱ پیپ است.
بنابراین، هر ۱ دلار جابجایی قیمت طلا، دقیقاً برابر با ۱۰۰ پیپ است. این استانداردِ مرجع در تمام پلتفرمهای معاملاتی و ماشینحسابهای فارکس برای محاسبه دقیق ریسک و حجم معامله (Lot) است.
ارتباط پیپ با اسپرد
در معاملات فارکس همیشه تفاوتی بین قیمت خرید و فروش وجود دارد که به آن اسپرد (Spread) گفته میشود.
بروکرها معمولاً اسپرد را به صورت پیپ نمایش میدهند.
مثلا یورو دلار خرید: 1.1000 فروش: 1.0998 و اسپرد = 2 پیپ
این یعنی شما بلافاصله بعد از باز کردن معامله 2 پیپ در ضرر هستید.
برای همین انتخاب یک بروکر فارکس مناسب با اسپرد پایین اهمیت زیادی دارد.
رابطه پیپ با لوریج و مارجین
لوریج (Leverage) به شما اجازه میدهد با سرمایه کمتر، حجم بزرگتری معامله کنید.
اما یک نکته مهم این است که ارزش هر پیپ ثابت است و با لوریج تغییر نمیکند.
چیزی که تغییر میکند، حجم معامله (Lot Size) شماست.
هرچه حجم بالاتر باشد، سود و ضرر هر پیپ به دلار بیشتر میشود، لوریج بالا باعث میشود بتوانید لاتهای سنگینتری باز کنید.
در نتیجه، حتی نوسانهای کوچک بازار تأثیر بزرگی روی حساب شما میگذارند.
با حرکت قیمت خلاف جهت معامله، مارجین آزاد سریعتر کاهش پیدا میکند، اگر مارجین کافی نداشته باشید، وارد محدوده کالمارجین میشوید.
پس لوریج مثل یک شمشیر دو لبه است؛ هم سود را بزرگ میکند هم ضرر را، مدیریت صحیح حجم معامله مهمتر از خودِ عدد لوریج است.
.
استفاده از پیپ در مدیریت ریسک

معاملهگران حرفهای قبل از باز کردن معامله، فاصله نقطه ورود تا حد ضرر را به پیپ محاسبه میکنند.
فرمول ساده مدیریت سرمایه: اندازه لات = مقدار ریسک ÷ (فاصله حد ضرر × ارزش پیپ)
مثلا حساب معاملاتی 10,000 دلاری ریسک مجاز 1% است، ریسک دلاری 100 دلار حد ضرر 50 پیپ است، در این حالت حجم معامله 0.2 لات خواهد بود.
جمعبندی
درک عمیق پیپ (Pip) صرفاً یادگیری یک واحد اندازهگیری نیست؛ بلکه تسلط بر زبان مشترک بازارهای جهانی است. بدون دانستن ارزش دقیق هر پیپ، مدیریت ریسک عملاً غیرممکن است و شما نمیتوانید درک کنید که با هر حرکت قیمت، چه مقدار از سرمایه شما در معرض سود یا ضرر قرار میگیرد.
اما فراموش نکنید که نوسانات پیپ پنهان نیست! برای اینکه بدانید چه زمانی پیپها کم یا زیاد میشوند و نقدینگی در بازار به اوج میرسد، باید بدانید که در کدام بازه زمانی معامله میکنید. پیشنهاد میکنم حتماً مقاله سشنهای معاملاتی فارکس را مطالعه کنید تا متوجه شوید چرا نوسانات پیپ در سشن لندن و نیویورک با سشن آسیا تفاوت چشمگیری دارد.
همچنین، باید به این نکته حیاتی توجه داشت که هزینه هر پیپ جابهجایی قیمت، در حسابهای معاملاتی مختلف یکسان نیست. هر بروکر با توجه به سیاستهای خود، «اسپرد» و «کمیسیون» متفاوتی را روی هر پیپ اعمال میکند. برای اینکه بدانید کدام پلتفرم بهترین شرایط را برای حفظ سود حاصل از پیپهای شما فراهم میکند، درس بروکرهای فارکس را بررسی کنید تا با تفاوت بروکرهای ECN، STP و Market Maker به طور کامل آشنا شوید.
موفق باشید








دیدگاهتان را بنویسید