همبستگی جفت ارزها در فارکس نشان میدهد حرکت دو جفت ارز تا چه اندازه به یکدیگر مرتبط است. اگر چند نمودار بازار فارکس را همزمان دنبال کرده باشید، احتمالاً متوجه شدهاید بعضی جفت ارزها بیشتر اوقات در یک جهت حرکت میکنند، بعضی رفتار مخالف دارند و برخی دیگر تقریباً هیچ رابطه مشخصی با هم ندارند. به این ارتباط در بازارهای مالی همبستگی ارزی یا Correlation گفته میشود.
شناخت این رابطه فقط برای تحلیل نمودار نیست. همبستگی جفت ارزها به معاملهگران کمک میکند ریسک واقعی معاملات خود را بهتر ببینند. فرض کنید همزمان EUR/USD و GBP/USD را خریدهاید. اگر این دو در آن بازه همبستگی مثبت قوی داشته باشند، شاید در ظاهر دو معامله جدا باز کرده باشید، اما بخش زیادی از ریسک هر دو معامله به یک عامل مشترک وابسته باشد.
در چنین شرایطی، اگر بازار برخلاف انتظار شما حرکت کند، احتمال دارد هر دو پوزیشن همزمان وارد زیان شوند. به همین دلیل، بررسی میزان همبستگی قبل از باز کردن چند معامله میتواند در مدیریت ریسک مفید باشد.
در این مقاله به زبان ساده یادمیگیریم همبستگی جفت ارزها در فارکس چیست؟ ضریب همبستگی چگونه خوانده میشوند، جدول همبستگی چه کاربردی دارد و چگونه میتوان ارتباط جفت ارزها را در تصمیمهای معاملاتی در نظر گرفت .
همبستگی بین جفت ارزها چیست؟

همبستگی بین جفت ارزها میزان ارتباط حرکت قیمت دو جفت ارز در یک بازه زمانی مشخص را نشان میدهد. برای اندازهگیری این رابطه از عددی به نام ضریب همبستگی استفاده میشود.
این عدد معمولاً بین -1 تا +1 قرار دارد:
عدد نزدیک +1 نشاندهنده همبستگی مثبت است.
عدد نزدیک -1 نشاندهنده همبستگی منفی یا همبستگی معکوس است.
عدد نزدیک صفر نشاندهنده همبستگی نزدیک به صفر و نبود رابطه قابلتوجه است.
مثلا اگر یک جفت ارز دارای ضریب همبستگی +0.90 با جفت دیگری باشد، دو نمودار در دوره بررسیشده رفتار بسیار مشابهی داشتهاند. اگر ضریب -0.85 باشد، با یک ضریب همبستگی منفی قوی روبهرو هستیم.
این عدد به ما نمیگوید قیمت بعدی کجا خواهد رفت. مفهوم همبستگی فقط درباره رابطه گذشته و فعلی دو حرکت است، نه پیشبینی قطعی آینده.
همبستگی مثبت چیست؟
در همبستگی مثبت، دو جفت بیشتر تمایل دارند در یک جهت حرکت کنند.
مثلا EUR/USD و GBP/USD ممکن است در بعضی دورهها رفتار مشابهی نشان دهند. یکی از دلایل این موضوع حضور دلار آمریکا در هر دو جفت و تأثیر برخی متغیرهای اقتصادی مشترک است.
اما حتی در یک رابطه قوی، اندازه حرکت جفت ارزها الزاماً یکسان نیست. ممکن است یکی یک درصد افزایش یابد و دیگری فقط نیم درصد رشد کند.
پس مثبت بودن همبستگی به معنی برابر بودن میزان تغییر قیمت نیست.
همبستگی منفی چیست؟
در همبستگی منفی، دو جفت ارز معمولاً تمایل بیشتری به حرکت در جهت مخالف دارند.
مثلا EUR/USD و USD/CHF ممکن است در برخی دورهها حرکت معکوس داشته باشند. یکی از دلایل این موضوع میتواند جایگاه دلار آمریکا در ساختار دو جفت باشد.
هر جفت ارز از یک ارز پایه و یک ارز مظنه تشکیل شده است. اگر USD در یک جفت جفت ارز پایه را تشکیل دهد و در جفت دیگر در سمت دوم قرار داشته باشد، قدرت گرفتن دلار میتواند دو نمودار را در جهتهای متفاوت حرکت دهد.
آیا همبستگی همیشه ثابت است؟
خیر این نکته برای استفاده عملی از کورولیشن بسیار مهم است.
نرخ بهره، تورم، تصمیم بانکهای مرکزی، شرایط اقتصادی، اخبار سیاسی و تغییر قیمت کالاها میتوانند روی رابطه همبستگی اثر بگذارند.
ممکن است دو جفت ارز برای چند ماه رابطه بسیار نزدیکی داشته باشند، اما بعداً کاهش همبستگی مثبت اتفاق بیفتد و حرکت آنها مستقلتر شود.
در نتیجه، همبستگی هر جفت ارز باید با اطلاعات جدید بازار بررسی شود. یک جدول قدیمی نمیتواند برای همیشه رابطه ارزها را مشخص کند.
جدول همبستگی کورولیشن جفت ارزها در فارکس
جدول همبستگی جفت ارزها یا کورولیشن، چند جفت ارز را کنار یکدیگر قرار میدهند و میزان ارتباط آن ها را به صورت عددی نمایش میدهد
به جای اینکه یک لیست جفت ارزها را یکییکی باز کنید و نمودارهایشان را مقایسه کنید، جدول کمک میکند سریعتر جفت ارزهای مرتبط را پیدا کنید.
برای خواندن جدول میتوان از تقسیمبندی زیر استفاده کرد:
| ضریب همبستگی | برداشت ساده |
| +0.70 تا 1+ | همبستگی مثبت قوی |
| +0.30 تا +0.70 | همبستگی مثبت |
| -0.30 تا +0.30 | رابطه ضعیف یا همبستگی نزدیک به صفر |
| -0.70 تا -0.30 | همبستگی منفی |
| -1 تا -0.70 | همبستگی منفی قوی |
این محدوده ها بیشتر برای فهم بهتر ارتباط هستند و قانون ورود یا خروج از معامله محسوب میشوند.
فرض کنید جدول همبستگی عدد +0.88 را برای یورو/دلار و یورو/پوند نمایش دهد. اگر روی هر دو معامله خرید باز کنید، باید بدانید که بخش زیادی که بخش زیادی از ریسک این دو پوزیشن ممکن است مشابه باشد.
در مقابل، عدد -0.80 نشان میدهد دو جفت در بازه بررسیشده بیشتر در جهت مخالف حرکت کردهاند.
نکته مهم، بین همبستگی قوی یا ضعیف تفاوت قائل شوید. عدد +0.10 از نظر ریاضی مثبت است، اما رابطه قابلاتکایی برای تصمیم معاملاتی محسوب نمیشود.
چگونه از جدول همبستگی در معاملات استفاده کنیم؟
یکی از مهمترین کاربردهای همستگی جفت ارزها در فارکس، جلوگیری از افزایش ناخواسته ریسک است.
مثلا روی EUR/USD موقعیت خرید دارید. کمی بعد یک جفت ارز خاص مثل GBP/USD نیز ستاپ خرید مناسبی ایجاد میکند. اگر جدول نشان دهد این دو در دوره فعلی رابطه بسیار نزدیکی دارند، باز کردن معامله دوم با همان میزان ریسک میتواند باعث شود یک سناریوی مشابه را دو بار معامله کنید.
در چنین شرایطی میتوانید فقط یکی از موقعیتها را انتخاب کنید، حجم معاملات را کاهش دهید یا مجموع ریسک دو معامله را دوباره محاسبه کنید.
این همان جایی است که همبستگی برای ترید کاربرد پیدا میکند.
همچنین میتوان از همبستگی برای تأیید ساختار کلی پوزیشنهای باز استفاده کرد. اگر چند معامله روی انواع جفت ارزهای اصلی دارید، بررسی کنید آیا همه آنها در واقع به قدرت یا ضعف یک ارز مثل دلار وابستهاند یا نه.
مثلا اگر جفت ارز دیگری را میخرید که رابطه بسیار بالایی با معامله اول دارد، باید بدانید در صورت اشتباه بودن تحلیل، احتمال ضرر همزمان افزایش پیدا میکند.
البته استفاده از جفت ارزهای کمارتباط نیز به معنی سود بیشتر نیست. هر معامله همچنان باید ستاپ، حد ضرر و منطق تحلیلی مستقل داشته باشد.
بنابراین Correlation یک ابزار برای مدیریت ریسک معاملات فارکس است، نه سیستم سیگنالدهی.
همبستگی بین جفت ارزها
برای محاسبه همبستگی بین جفت ارزها، تغییرات قیمت دو جفت ارز در یک دوره زمانی با یکدیگر مقایسه میشوند و نتیجه به شکل یک ضریب آماری نمایش داده میشود.
یک معاملهگر مبتدی لازم نیست فرمول این محاسبه را دستی انجام دهد. ابزارهای مختلف میتوانند محاسبه این همبستگی را بهصورت خودکار انجام دهند.
آنچه اهمیت بیشتری دارد، انتخاب بازه زمانی مناسب است.
مثلا دو جفت ارز طی یک سال گذشته همبستگی بالایی داشتهاند، اما در یک ماه اخیر رفتار آنها متفاوت شده است. اگر معامله شما کوتاهمدت باشد، دادههای جدید اهمیت بیشتری دارند.
به همین دلیل در بررسی همبستگی باید دوره تحلیل را با سبک معاملاتی خود هماهنگ کنید.
نتیجه این محاسبه فقط میگوید:
«این دو جفت در دورهای که بررسی شده، چه میزان رفتار مشابه یا مخالف داشتهاست؟
نه اینکه این رفتار در آینده حتماً ادامه خواهد داشت.
عوامل موثر در همبستگی مثبت در فارکس
عوامل مختلفی میتوانند باعث شکلگیری همبستگی مثبت در بازار فارکس شوند.
اولین عامل، وجود یک ارز مشترک است. بسیاری از جفت ارزهای فارکس شامل دلار آمریکا هستند. یک حرکت گسترده در USD میتواند روی چند جفت بهصورت همزمان اثر بگذارد.
دومین عامل، سیاست های پولی بانک مرکزی است. تغییر نرخ بهره یا انتظارات نسبت به تصمیم بانک مرکزی میتواند جریان سرمایه را تغییر دهد و تأثیر بر یک جفت ارز یا چند جفت مرتبط داشته باشد.
مثلا یک خبر اقتصادی تأثیر بر یک جفت ارز را فقط به همان نمودار محدود نمیکند. اگر ارز مشترکی در چند جفت وجود داشته باشد، ممکن است خبر روی تمام آنها اثر بگذارد.
شرایط ریسک بازار نیز اهمیت دارد. در دورههای ترس یا ریسکگریزی، بعضی ارزها رفتار نزدیکتری به یکدیگر پیدا میکنند.
قیمت کالاها هم میتواند روی ارز کشورهای صادرکننده اثر بگذارد. همین موضوع باعث میشود همبستگی ارزها فقط به رابطه دو نمودار محدود نباشد.
در نتیجه، پایداری جفت ارزها در یک رابطه مشخص تضمینشده نیست و شرایط اقتصادی میتواند قدرت این ارتباط را تغییر دهد.
همبستگی بین بازارها
Correlation فقط میان جفت ارزها نیست. ارزها بخشی از بازارهای بینالمللی هستند و با طلا، نفت، اوراق قرضه و بازار سهام نیز ارتباط دارند.
به این روابط همبستگی بین بازارها گفته میشود.
فرض کنید فدرال رزرو سیاست پولی خود را تغییر دهد. همین اتفاق ممکن است همزمان باعث حرکت بازار ارز، طلا، اوراق قرضه و سهام شود.
در چنین شرایطی اگر فقط یک نمودار را بررسی کنید، ممکن است علت اصلی حرکت را نبینید.
گاهی وجود یک جفت ارزی مرتبط با کالایی مثل طلا یا نفت میتواند اطلاعات بیشتری درباره فضای کلی بازار ارائه دهد.
البته همبستگی بازارها نیز ثابت نیست و باید در همان دوره زمانی بررسی شود.
رابطه اوراق قرضه با همبستگی جفت ارزها
بازده اوراق قرضه یکی از متغیرهایی است که معاملهگران بازار ارز زیر نظر دارند.
اگر بازده داراییهای یک کشور نسبت به کشور دیگر افزایش پیدا کند، سرمایهگذاران ممکن است تمایل بیشتری به سرمایهگذاری در آن کشور پیدا کنند. این اتفاق میتواند روی ارزش ارز اثر بگذارد.
بنابراین تغییر بازده اوراق ممکن است باعث حرکت جفت ارزها شود؛ بهخصوص جفتهایی که ارز همان کشور را در خود دارند.
در تحلیل چنین شرایطی جای ارز هم اهمیت دارد. اگر یک ارز در ابتدای جفت قرار گرفته باشد، اثر تغییر ارزش آن روی نمودار با زمانی که در سمت دوم جفت است متفاوت خواهد بود.
پس برای بررسی ارتباط بین دو جفت ارز باید علاوه بر ضریب Correlation، ساختار خود جفتها را هم بشناسید.
همبستگی بین طلا و AUD/USD

یکی از موضوعات مورد توجه معاملهگران، همبستگی با طلا است.
استرالیا یکی از کشورهای مهم تولید کنند و صادرکننده مواد اولیه است و AUD معمولاً در گروه ارزهای کالایی قرار میگیرد. به همین دلیل در برخی دورهها معاملهگران رابطه طلا و AUD/USD را بررسی میکنند.
گاهی این دو دارایی رفتار مشابهی دارند؛ مخصوصاً زمانی که USD عامل مشترک مهمی در حرکت هر دو باشد.
اما همبستگی هر جفت ارز با طلا ثابت نیست. ممکن است این رابطه برای مدتی بسیار قوی باشد، سپس ضعیف شود یا حتی همبستگی منفی با طلا شکل بگیرد.
بنابراین اگر کسی بپرسد همبستگی با طلا چیست؟ پاسخ این نیست که «طلا همیشه با یک ارز مشخص حرکت میکند». باید رابطه همان دوره را اندازهگیری کرد.
همبستگی دلار کانادا و نفت خام
کانادا از صادر کنندگان مهم نفت است. بنابراین تغییرات قیمت نفت میتواند بر اقتصاد این کشور و دلار کانادا اثر بگذارد.
در بعضی دورهها افزایش نفت میتواند با تقویت CAD همراه باشد.
اما در جفت USD/CAD باید به جایگاه ارزها توجه کنیم. CAD در سمت دوم قرار گرفته است؛ بنابراین تقویت دلار کانادا ممکن است باعث کاهش USD/CAD شود.
این مثال اهمیت شناخت جفت ارز پایه و ارز مظنه را نشان میدهد.
ممکن است یک ارز از نظر اقتصادی رابطه مثبت با یک کالا داشته باشد، اما نمودار جفت به دلیل ساختار آن ظاهراً رابطه منفی نشان دهد.
نکات تکمیلی درباره رابطه جفت ارزها
وقتی درباره رابطه جفت ارزها صحبت میکنیم، فقط ضریب Correlation مهم نیست. دلیل ایجاد این رابطه نیزنکات اهمیت دارد.
گاهی جفت ارزهای مرتبط با یک ارز به دلیل خبر اقتصادی مشترک یا تغییر نرخ بهره در یک جهت حرکت میکنند.
همبستگی میتواند در تایمفریمهای مختلف نیز متفاوت باشد. شاید دو جفت در نمودار روزانه رابطه نزدیکی داشته باشند، اما در تایم کوتاهمدت حرکت مستقلی نشان دهند.
اگر با چندین جفت ارز کار میکنید، بررسی این ارتباط قبل از ورود میتواند کمک کند ریسک تکراری را تشخیص دهید.
همچنین جفت ارزها میتوانند در دورهای رابطه مثبت داشته باشند و در دوره دیگری رابطه خود را از دست بدهند.
یک جفت ارز دارای ضریب همبستگی بالا با جفت دیگر نیز الزاماً به معنی وجود فرصت معاملاتی نیست. Correlation فقط ارتباط را نشان میدهد، نه جهت درست معامله.
در نهایت بررسی بازار جفت ارز باید همراه با تحلیل روند، اخبار و شرایط مدیریت ریسک باشد.
کلام پایانی کورولیشن جفت ارزها
همبستگی جفت ارزها در فارکس کمک میکند ریسک پنهان میان معاملات مختلف را بهتر ببینید.
اگر دو جفت ارز رابطه مثبت بسیار قوی داشته باشند، باز کردن معاملات همجهت روی هر دو ممکن است باعث تکرار ریسک شود. اگر رابطه منفی بسیار قوی داشته باشند نیز نباید تصور کنید همیشه یکدیگر را خنثی خواهند کرد.
همبستگی جفت ارزها به معاملهگران کمک میکند قبل از ورود به چند معامله بررسی کنند آیا پوزیشنهایشان واقعاً مستقل هستند یا به یک عامل مشترک وابستهاند.
اما همیشه باید به یاد داشت که همبستگی میتواند تغییر کند. بازار ثابت نیست و روابط بین ارزها هم با شرایط اقتصادی تغییر میکنند.
بهترین استفاده از این ابزار برای معاملهگر مبتدی این است که قبل از باز کردن چند پوزیشن از خودش بپرسد:
آیا این معاملات واقعاً متفاوتاند، یا من یک ریسک مشابه را روی چند نمودار تکرار کردهام؟»
اگر پاسخ این سؤال را با کمک جدول Currency Correlation پیدا کنید، استفاده از همبستگی جفت ارزها در فارکس میتواند تصمیمگیری و مدیریت ریسک شما را منطقیتر کند.
موفق باشید








دیدگاهتان را بنویسید